بهترین جایگزین گوگل آنالیتیکس برای آمارگیر سایت

چرا به دنبال جایگزین Google Analytics هستیم؟

خیلی‌ها از من می‌پرسند: «چرا نباید از گوگل آنالیتیکس استفاده کنم؟» جواب ساده است: حریم خصوصی، پیچیدگی، هزینه و تحریم‌های بین‌المللی. در این بخش به سه دلیل اصلی نگاه می‌کنیم:

نگرانی‌های حریم خصوصی و قوانین GDPR

گوگل آنالیتیکس با ذخیره داده روی سرورهای آمریکا، ممکن است در اروپا با قوانین GDPR دچار اشکال شود. مسئولین سایت باید ثبت‌نام یا تأییدنامه دریافت کنند تا مطمئن شوند کاربرها ردیابی نمی‌شوند. اما ابزارهایی مثل Plausible یا Fathom به‌صورت Cookie‑less طراحی شدند و بدون نیاز به رضایت‌نامه، قابل استفاده اند.

پیچیدگی و سختی استفاده از GA4

نسخه جدید GA، یعنی GA4، بسیاری از کاربران را گیج کرده. ساختن Funnel، تعریف event یا حتی داشبوردهای ساده، سخت‌تر از گذشته است. این پیچیدگی باعث شده افراد دنبال ابزار ساده‌تری باشند.

تحریم‌ها، محدودیت‌ها و وابستگی به سرویس خارجی

ممکن است در برخی کشورها دسترسی به سرورهای گوگل محدود باشد یا تحریم‌ها مشکلاتی ایجاد کنند. ابزارهای خودمیزبان مثل Matomo یا Umami این مشکل را ندارند؛ شما نصب را همه جا کنترل می‌کنید. همچنین، وابستگی به یک سرویس خارجی را کاهش می‌دهید.

معیارهای انتخاب سیستم تحلیل سایت

برای اینکه بهترین گزینه را انتخاب کنید، باید چهار معیار اصلی را در نظر بگیرید:

حفظ حریم خصوصی و عدم استفاده از کوکی
ابزارهایی مانند Plausible، Fathom، Simple Analytics و Umami، به صورت بدون کوکی یا کمترین ردیابی شخصی طراحی شدند و مستقیماً با قوانین GDPR هماهنگ‌اند.

ساده‌بودن نصب و استفاده

• برخی سیستم‌ها فقط کافی است یک قطعه کد را در سایت گذاشته و آماده‌اند.
• برخی دیگر نیاز به نصب سرور، داکر یا محیط تخصصی دارند.
  مثلاً Fathom، Plausible آسان‌اند، اما Matomo نیاز به تنظیم دارد.

هزینه‌ها و امکانات پایه

• برخی ابزارها کاملاً رایگان هستند اگر خودتان هاست داشته باشید (Matomo و Umami).
• برخی ابزارها پلن پولی دارند مثل Plausible از حدود ۹ دلار/ماه، یا Humblytics با ویژگی A/B تست داخلی.

امکانات پیشرفته (Heatmap، Session Recording و…)

• Matomo امکانات حرارتی، ثبت جلسه و فرم تحلیل می‌دهد.
• Fathom و Plausible ساده‌اند و فقط رفتار کلی را نشان می‌دهند.
• ابزارهایی مانند Clicky یا Humblytics امکانات بیشتری همانند heatmap ارائه می‌دهند.

معرفی محبوب‌ترین جایگزین‌ها

Matomo (Piwik سابق)

ویژگی‌ها و مزایا

• کنترل کامل داده: می‌توانید خودتان روی سرور نصب کرده و داده‌ها را ذخیره کنید بدون وابستگی.
• ویژگی‌های قدرتمند: heatmap، session recording، goal tracking، گزارش‌گیری پیشرفته.
• سازگار با GDPR و قوانین حریم خصوصی.

معایب و نکات فنی

• نصب و نگهداری نیاز به دانش فنی دارد.
• برخی امکانات پیشرفته فقط در پلن پولی cloud فعالند.

Fathom Analytics

ویژگی‌ها و مزایا

• داشبورد ساده و شفاف، بدون کوکی، بدون جمع‌آوری داده شخصی.
• گزارش بلادرنگ، راه‌اندازی فوق‌العاده ساده.

مناسب برای چه سایت‌هایی؟

سایت‌های کوچک تا متوسط که دنبال تحلیل سریع و بدون پیچیدگی هستند؛ بلاگرها یا کسب‌وکارهای کوچک.

Plausible Analytics

مزایا و موارد استفاده

• ابزار سبک، متن‌باز، بدون کوکی، GDPR compliant.
• طراحی ساده و رابط کاربر دوستانه.

محدودیت‌ها

• امکانات محدود (بدون heatmap یا session replay).
• برخی ویژگی‌ها فقط در نسخه cloud فعال‌اند.

Umami Analytics

قابلیت‌های کلیدی

• متن‌باز، نصب ساده روی سرور Docker یا VPS.
• بدون کوکی، dashboards سبک، چند سایت پشتیبانی.

تجربه کاربران واقعی

کاربران Reddit گفته‌اند:
«خودم Umami را self-host کردم و راحت‌ترین ابزار تجربه‌شده بود…»
«بین Plausible و Umami، Umami از نظر قیمت، کیفیت داده، سهولت استفاده برنده است.»

ابزارهای دیگر محبوب

• Clicky: تحلیل بلادرنگ دقیق، heatmap، هدف‌گذاری کاربران. مناسب برای بازاریاب‌ها.
• GoSquared: داشبورد محبوب با دیده‌بان سرعت و هشدار آنی.
• Simple Analytics: بدون کوکی، interface سبک، گزارش‌های ماهانه ساده.
• Humblytics: کوکی‌لس، A/B تست داخلی و اولویت حفظ حریم خصوصی.

تجربه کاربران و بررسی‌ها

نظرات Reddit درباره Fathom و Umami
کاربران گفته‌اند Fathom برای بلاگرها ساده و سریع است. اما وقتی با Umami مقایسه کردند، Umami به‌خاطر امکانات بیشتر self-host و آسانی تحسین شدند.

تجربه کاربران درباره Matomo
Matomo برای کسب‌وکارهای حرفه‌ای و سازمانی توصیه شده، بیشترین کنترل روی داده را می‌دهد ولی نیاز به دانش فنی دارد. ﹙برخی کاربران ناراضی اشاره به پیچیدگی نصب کرده‌اند

مقایسه جانبی ابزارها

مقایسه حریم خصوصی، سرعت، امکانات

سطوح هزینه (رایگان یا پولی)

• Matomo: رایگان self-host، نسخه Cloud از ~۱۹ دلار/ماه.
• Plausible: ~۹ دلار/ماه، امکان self-host رایگان.
• Fathom: پلن گران‌تری دارد ولی ساده است.
• Umami: کامل رایگان اگر روی سرور خودتان نصب کنید.
• Simple Analytics / Humblytics / Clicky: پلن‌های متنوع، برخی رایگان با محدودیت.

راهنمای انتخاب براساس نیاز

وبلاگ‌ها و سایت‌های کوچک

• اگر دنبال گزینه ساده و سریع هستید: Plausible یا Fathom عالی‌اند. نصب آسان، داشبورد ساده، بدون نگرانی تطبیق GDPR.

کسب‌وکارهای متوسط و استارتاپ‌ها

• دنبال کنترل بیشتر و امکانات پایه‌ای بهتر؟ Umami انتخاب مناسبی‌ست؛ اگر مدیریت سرور بلد باشید.
• اگر نیاز به امکانات مثل فرم آنالیتیکس دارید: Matomo گزینه جامع‌تری‌ست.

پروژه‌های بزرگ / سازمانی

• Matomo یا Piwik PRO دسته سازمانی (enterprise) توصیه می‌شوند. قابلیت پیگیری رفتار کاربران، heatmap، segmenting و قوانین پیشرفته بیشتری دارند. حتی سازمان‌هایی مثل بانک یا شرکت‌های دولتی ترجیح می‌دهند خود دیتا روی سرور خودشان باشد.

گام‌های نصب و راه‌اندازی یک جایگزین (مثلاً Plausible یا Umami)

نصب اولیه و کد رهگیری

1. در پنل سرویس (یا هاست خودتان) یک سایت جدید تعریف کنید.
2. کد رهگیری (script) را داخل <head> سایت یا قالب قرار دهید.
3. در کمتر از چند دقیقه داده‌ها از بازدیدکننده‌ها شروع به نمایش می‌کنند.

تنظیمات پایه و پیگیری هدف‌ها
درصورت نیاز، هدف‌گذاری (events) مانند: کلیک روی فرم، ارسال فرم تماس یا دانلود فایل را تعریف، ذخیره و بررسی کنید.

نکات امنیتی و حفظ داده‌ها

نسخه‌ی Self-hosted یا Cloud

• اگر خودتان کنترل‌ها را می‌خواهید: نسخه self-hosted مناسب است (Matomo یا Umami).
• اگر راحتی می‌خواهید: نسخه cloud ابزارهایی مانند Fathom یا Plausible کافی است.

پشتیبان‌گیری و نگهداری
برای ماتومو یا Umami، بکاپ منظم داده‌ها و آپ دیت ابزار برای امنیت ضروری است. همچنین، دیتابیس باید بهینه‌سازی شود.

جمع‌بندی و پیشنهاد نهایی

جایگزین‌های گوگل آنالیتیکس زیادی وجود دارد، ولی بهترین گزینه برای شما بستگی به نیاز دارد:

• سایت‌های کوچک/وبلاگ‌ها → Plausible یا Fathom
• کسب‌وکارهای متوسط → Umami (اگر خود میزبان باشید) یا Matomo
• سازمان‌ها و پروژه‌های حرفه‌ای → Matomo یا Piwik PRO

هرکدام مزایا و معایب خود را دارند؛ اگر دنبال تعادل بین حریم خصوصی، سرعت، سادگی و امکانات هستید – Umami یا Plausible نقطه شروع عالی‌اند. اما اگر کنترل کامل دیتا و امکانات عمیق می‌خواهید – Matomo گزینه قدرتمند شماست.

سؤالات متداول (FAQs)

1. آیا می‌توانم از چند ابزار به‌صورت هم‌زمان استفاده کنم؟
بله، بسیاری سایت‌ها برای تحلیل دقیق‌تر همزمان از Plausible و Matomo یا Fathom و Umami استفاده می‌کنند.

2. کدام ابزار کمتر از همه منابع سایت را مصرف می‌کند؟
Plausible و Fathom با اسکریپت‌های سبک (زیر ۱ کیلوبایت) کمترین تأثیر را دارند.

3. آیا نسخه رایگان Matomo امن و قابل اعتماد است؟
بله، Matomo متن‌باز است و در حالت self-hosted رایگان است؛ ولی باید از امنیت سرورتان مثل SSL، پشتیبان‌گیری و آپدیت اطمینان حاصل کنید.

4. اگر کاربر در اروپا باشد، کدام ابزار بهتر از نظر GDPR است؟
همه ابزارهای بدون کوکی مثل Plausible، Fathom، Umami و Matomo (با تنظیمات صحیح) با GDPR سازگار هستند.

5. آیا همه این ابزارها heatmap یا session recording دارند؟
نه؛ تنها Matomo امکانات کامل heatmap و replay session را دارد. ابزارهای دیگر بیشتر روی آمار ساده و حفظ حریم خصوصی تمرکز دارند.